Ikkje alle bryr seg om natur

October 30, 2010 § Leave a comment

Ikkje alle rundt fjorden bur her for naturen si skuld. Såg to av dei i dag, to søsken som bur saman. Ho er eldst, han har ein skade i eit av beina, og eg har aldri sett dei ute før saman. Kvar for seg, men aldri saman. Eg kjenner namna deira og oppnamnet, men det siste har ikkje noko  å gjere i den verda eg vil leve i.

Ein gong høyrde eg broren snakke. Han sto framfor meg i køa på butikken og mumla førti Pall Mall hundre frå hetta på den store jakka si. Han betalte og gjekk ei ei stor boge bort frå kassa.

I dag morges såg eg dei igjen, utanfor huset sitt. Dei sto med kvar si jakke slengt over skuldrene og røykte sigarettar. Søster og bror sto halvt vendt i kvar si retning, som om det ikkje var meir å seie, som om dei hadde lite med kvarandre å gjere.

I glimtet eg fekk frå bilen på vegen, tenkte eg straks på oppnamnet deira, men skjemtes litt. Eg vil ikkje tenke slik, vil kkje vite alt.

Var det noko anna. Jo, eg hadde aldri set dei ute før saman, kom eg på. Aldri ved sjøkanten, aldri i skogane eller på veg mot turboka slik mange her ute driv med. Andre folk er ute. Desse to har livet sitt innanfor.

To einslege, kanskje einsame, menneske sto på den blaute bakken framfor eit hus som kunne vore mala betre og dreiv på med sitt. Akkurat då eg køyrte forbi tok han eit djupt drag av sigaretten. Gloa skein i den grå morgonen og eg tenkte at når han bles ut, er himmelen er den store vifta som tek unna både denne og alle dei andre sigarettane han skal røyke.

Flørtar du, spurde ho i vinden

October 27, 2010 § 1 Comment

Flørtar du med meg? spurde ho.

Eg gjorde jo det, på min eigen keitete måte, men altså nok til at det nådde fram. Kva skal ein svara?

Eg er berre vinden som bles forbi, sa eg, kjende korleis orda vaks i munnen min, kor pompøst det blei, korleis eg sto der og gjorde fjols av meg sjølv, så eg begynte å gjere det ein vel ikkje skal gjera, eg begynte å forklara at det kan sikker vere artig å ha ein drage i ei snor og stå opp mot vinden, eller å sleppe ein ballong for å sjå kor han dreg, men vinden bles forbi, det er no sikkert.

Små stader er mindre for kvinner, men kanskje aller minst for heimflyttarar. Ein utanfrå kunne sagt at det heng ei trist sky over evnerike kvinner som ikkje allereie har kome seg frå ein plass som det her, men eg ser det slik: ho likar plassen sin, arbeid og vener, ja, livet sitt. Eg kjem attende hit fordi eg ikkje likte plassen, arbeidet, venene og livet der eg var. Og må prøve å gjere deg her. Eg likar ho, men sto altså der og dumma meg ut.

Og elles, da, sa ho – korleis trur du det går med bygginga av ny veg mot Slågen?

Eg såg glimtet rundt munnen hennar. Heldigvis. Vi braut ut i latter og latteren gjekk mot himmelen, der dei innbilte dragene og ballongane mine ikkje var.

Ho tok av skjerfet og heldt det opp mot vinden.

Fint du tok det slik, sa eg, og tenkte på kva den notoriske kjernekaren av ein varaordførar brukar seie så ofte han kan: Ein skal bygge bruer, ikkje brenne dei.  (Han meinar det bokstavleg)

Så du flørta? spurde ho.

Litt lunk ein tidleg morgon seint i oktober

October 25, 2010 § 1 Comment

Ikkje noko meir, faktisk, enn at lyden av isskrapa mot bilvindauget tidleg på morgonen som fekk det til å gå kaldt ned ryggen på meg. Bladet som høvla bort frosten. Dei små sponliknande flaka som spratt til sida og gnissinga då bladet verkeleg fekk tak i ruta; som å skjære livet enno meir inn til margen kvar morgon, kvar seine oktober, kvart år.

Ikkje noko meir, eigentleg, enn vinden som bit fingrane som grip om skaftet på skrapa, vinden som klorar og gjer at eg fomlar med nøkkelen i ein treg lås oghender som knapt nok vil strekke seg fram og røre det golde rattet. Men vi gjer det same kvart år. Skrapar, fomlar, skuttar oss, strekker motvillige armar fram, kløtsjar, girer og humpar fram og bryt opp tynnisa pyttar på veg opp mot postkassa. Inni oss knurrar varmeapparatet, jobbar og pesar og det er håp om litt lunk før vi begynner på den store boga inst i fjorden,  forbi småbåthamna med skinnande kvite solskrog. Forbi strandflekken der ungane badar. Forbi grasvollane ned mot svaberga der det går an å ligga i graset med armane kring den ein måtte elska.

Når ein har kome så langt på vegen og tenkt alt det, blir livet litt linnare. Isskrapa ligg og dryppar av seg på golvmatta framfor passasjersetet, der ho brukte ha beina sine. Fingare er blitt mjukare. Eg finn fram cd-bunken frå solskjermen, finn rette plata, sett ho inn, spelar songen vår.

Ikkje noko meir enn det.

Blues for ein komande kjernekar

October 21, 2010 § 1 Comment

 

Yer gonna make me lonesome when you go,  song Bob Dylan då eg var gut (Blood On The Tracks, 1975), men ingen treng forlate staden her for at nokon skal bli einsame. Eg er i ferd med å bli dregen inn i ei okkult klan av folk og ibsenske figurar eg aldri hadde trudd eg skulle ete møtewienerdrød med. Dei deltek på dugnad med eigne spadar og dei står på sidelinja og skrik “sikra bakover, gutar, sikra bakover” på småguttanes fotballtrening, som om det er det livet handlar om, å sikra bakover. Dei finns i møter på kommunehuset, i underutval og velmeinte komitéar, som ordføraren, på noko han trur er moderne og framsynt språk, kallar “tenketank”.

Desse folka gjer noko med deg.

Kjernekarane gjer kjernekarar av andre, så umerkeleg og sakte at du trur du er på utsida, at du er eit alternativ eller eit såkalla friskt pust, heilt til du er dregen inn og berre endar opp med å vere morgonpustet av nestan varm traktekaffe, to skiver protestantisk skoren brunost og du er blitt lik. Lik dem, lik ein du trudde du ikkje hadde i deg.

 Dei står og går som om dei eig, og snakkar om å yte framfor å nyte. Dei doserer plikt uten kjensler, men pliktkjensla dunkar i brysta deira, under allversjakkane med tre farger og refleks på erma.

Ikkje er dei redde for å vere vanlege. Vanleg is the new strange her ute, og dei er i ferd med å skape ei ny einsemnd som berre den som har stått utanfor kan kjenne til, kjensla av å vere dørgande åleine midt blant dei.

Men dei driv dugnadane, dei driv foreningslivet, dei driv kommunen og alle interkommunale samhandlingsprosjekt, dei driv heile Noreg. Og dei vinn. Ikkje nok med det. Ikkje berre vinn kjernekarane, dei kallar det arbeidssiger,  finaste og reinaste orda dei veit. Arbeidssiger.

Ingen på nordvestlandet kan seie noko på ein arbeidssiger. Eg lar dei vinna, men veit ikkje heilt om eg snublar vidare inn i mengda eller stikk.  Eller døyver kjensla med rillelinjene Been shooting in the dark too long/
When somethin’s not right it’s wrong

 

(Takk til forfattaren, bloggaren og min ven @byskog som oppmoda meg til å skrive om kjernekarar. Berre slik kan eg få rista det av meg i ein Bobsongs tid)

Fri frå meg sjølv nokre minutt kvar dag

October 20, 2010 § 12 Comments

Å vere @heimflyttar, er å vere fri. Å sleppe å bruke eige namn, gjer at eg tør meir, tør andre ting, finne nye sider av meg sjøl og denne karakteren som @heimflyttar etter kvart er blitt.

Ei eg likar å følgje på twitter (som sjølv er anonym og kallar seg @frmartinsen) skreiv dette i dag:

frk. detektiven i meg har brukt timer på å finne ut hvem @heimflyttar er. Men så en dag gjør han en feil. Det gjør de i krimbøker også.

Kanskje er eg sambuar med mine og dine barn, i eit grønt område i ein stor by og med nokså ny Passat og gjer det godt i “næringslivet”, som Stein Torleif Bjella har sagt det?

So what, som Miles Davis seier. Om eg kjem fram med eigen identitet, blir de skuffa. Men det skjer ein dag, ein dag skjer det at nokon sett fingeren i riktig auge og eg har ikkje tenkt å lyge.

Vil ikkje at dette skal bli ei lang eller viktig posting, berre seie at eg nyt å vere fri frå namn og bilete for å våga enda meir. Det er nok berre snakk om dagar til nokon stoppar @heimflyttar

 

Ei hår på tvers over rillene

October 19, 2010 § 3 Comments

Så lite skulle til. Eit lyst hår som lå på tvers over rillene på den lp-plata som låg på spelaren. Hennar hår. Må ha vore frå den gongen vi dansa, brukte heile golvet, alle hjørner, inntil vi støtte borti ei lampe, ein høgtalar eller steroanlegget i ustø glede.

Eg må ha lagt lokket over platespelaren utan å tenke meir over det, slik ein ofte legg lokk over platespelarar utan å ofre handlinga en tanke. Lokket har ligge der og beskytta håret, beskytta minnet. Då eg tok det av i kveld for å spele ei av dei gamle Miles Davis-platene, låg håret over spor to og tre, som ei trassig, tynn bekk over eit svart berg.

Når ein har vore ei stund åleine, er det ikkje ofte ein finn ting i huset som får ein til å kveppa, stoppe opp og kjenne hjartet rasa i brystet. Før kunne det vere glemte, små klesplagg, ei hårspenne, eit glansa vekeblad nederst i aviskorga, slike ting.

Eg løfta håret forsiktig av vinylplata og heldt det opp mot lyset, sto der som ein annan idiot og trudde eg skulle sjå noko meir i håret om eg løfta det mot lyset. Slik ho ein gong gjorde med mitt liv.

 

Lensmannen henta han som rasa paulus

October 17, 2010 § 3 Comments

Plutseleg sto ho breitt på verandaen. Ingen kan stå breitt som nabokona Annlaug. Ho har, som mange andre kvinner i sekstiåra her ute i kakeland, teke form av ein kar, nærmare sagt mannen sin, ein legendarisk stuert. Ho hadde gått over plena og opp på verandaen. Eg satt med nasen i eit excel-ark og prøvde få skikk på ei slekt i Slågen, det er som kjent ingen lett jobb, så eg skvatt. Skikkeleg.

Ho sto i same positur til eg opna verandadøra.

Lensmannen har henta han, sa ho.

Kven då? sa eg

Har du ikkje høyrt? Han som rasa paulus i eitt hus ute i fjorden i morgontimane.

Perfekt, sa eg.

Lensmannen skulle vore her oftare, sa ho og skutta seg.

Kven var det? spurte eg, måtte prøve å vere interessert, for det såg ut til å vere viktig for ho.

Ho nemnde namnet, eit namn eg kjente igjen, for eg skriv bygdebok og visste at den pågripne kjem frå fleire generasjonar med undertrykka raseri og villige nevar.

Kva hadde karen gjort? spurte eg

Vei ikkje. Berre rasa paulus, det er det dei seier, sa ho og stabba attende over plena.

Det sa far min også. Han brukte omgrepet å rase paulus. Men kva tydar det? Kvar kjem det frå? Er det nokon språkkyndige her som veit kva det er å rase paulus – både utan og med gammeltestamentleg stor P?

Where Am I?

You are currently viewing the archives for October, 2010 at Heimflyttar's Blog.