Forfall

December 29, 2010 § 1 Comment

Tida mellom jul og nyttår er ei tung dump av restemiddagar, mørke, kaker som skranglar i boksane og papir ein skulle hivd ut vinduet, men ein ventar til det forrige er henta og resirkulert før ein fyller opp den grøne dunken ved garasjen, slik ein ventar på ein ny og rein i januar.

Eg skal kjenne kulda sleppe og skylaget lett litt for litt, akkurat som dråpar fyller opp ei avkutta oljekanne som står under den lekke takrenna for å ta av for skvetten. Med ein ny vår kjem det ei ny takrenne. Som eg sa i fjor. Og nye bord, som i fjor. Verveggsdraumen er der. Forfallet og, men før eg og våren tek oss på tak, skal det bere vere skrive med ein pekefinger på doggruta i gangen:

Eg er mykje meir redd for  at aprilbladet på kalenderen viftar i trekken frå fjorden og eg ikkje har lagt merke til krokusen som kom.

Brøytesjåførtankar

December 27, 2010 § Leave a comment

Sit no mest i ro, seier han, men det kunne og vore noko han sa om arbeidet sitt, brøytesjåføren vår. Eg traff han på gangvegen, prøvde å spørre kva han gjer no som snøen har ligge i ro nokre veker og det ikkje er noko meir i lufta eller meldingane.

Det blir no mest til å sitta i ro, seier han.

Så når du ikkje brøyter..?

Då sit eg i ro.

Korleis var jula då?

Roleg. Det var Mari og eg og ungane var heime. Alt ved det vanlege.

Men me treffas vel, seier eg.

Ja, seier han, nærast letta.

På veg bort prøvar eg å forstå jobben hans. Opp i otta på dei kritiske dagane, gjerne heile nettene. Han er førstemann over alt, veit aldri kva som ventar av fokk, faste bilar eller andre uventa faktorar. Kva tenker han på når han sit i hytta bak plogen? Tenker han på kva som dukkar opp bak neste sving? Seier han fan for seg sjølv når ei vegstikke er brote ned?

Eller tenker han dei verkeleg lange tankane, om det å halde fast i tilveret, å lage veg for andre, å gå foran, å leie an? Tenker han noko omkring det å skli heilt av verda i overført tyding? Å vite at han ikkje veit noko lenger enn det han kan sjå?

Jula har vore roleg.

Vegen til evigheta går over gardstunet heime

December 22, 2010 § 1 Comment

Bøyer hovudet inn under julestjerna, ser at eg har tråkka ein annan sti til vedskjulet enn i fjor. Da den første snøen kom, lå det truleg noko i vegen der eg pleide gå. Eg trakka opp ein annan sti første gongen. Og det snødde. Eg gjekk dei same spora tilbake, fram og tilbake, og det slutta å snø og fraus til og så var stien laga.

Om du bur langs ein fjord i eit husspredt landskap med store fjell bak deg og ei open blåslette framfor, er det naudsynt å kunne sette spor etter seg for å vite at du er til, at du har vore der, for ikkje å forsvinna blant alt dette veldige.

Ruta dirrar mot nasen. Eg dreg hovudet inn igjen. Går ikkje alltid planlegga kva stiar ein skal gå, kva spor det skal bli etter ein, men eg skal prøva å hugda det når nysnøen kjem neste år.

Trur du fortsatt at det aller første minuttet av eit møte ikkje er så viktig?

Om du bøyer deg fram i glastuta og ser ut, vil du sjå kva veg nisse og anna skrømt kjem i år. Hald deg i ro, sjølv om diktaren Hans Børli sa at vegen til evigheita går over gardstunet heime. Ikkje tenk på det. Hald deg i ro. Ikkje tenk på kor spora kan føre. Jul no. Ro. Ikkje!

Fem ord til Sissel Uti Fjorden Som Skriv Dikt

December 20, 2010 § 1 Comment

Ikkje lat som du ikkje såg meg på busstoppet, skriv ho.

No er det slutt på berre God Jul Og Godt Nytt år på postkorta. Då eg dro herifrå, var det langt billegare porto for fem ord enn for meir. Eg trur Posten prøvde å etterlikne den kjende Hemingway-virne. med seks ord skreiv han: “Baby shoes for sale. never worn”. Posten tillet fem ord. Elles måtte kjerringane blø med eggpengane sine, karane blø med sildepengane, men karane syntes likevel fem var i meste laget. To ord heldt: -“Like så. ”

Eg snur julekortet. Det er frå Røde Kors. Ho har støtta Røde Kors ved å kjøpa kortet, og eg blir oppmoda om å sende mitt bidrag til ein konto, men aller mest ber ho om å bli sett. Kanskje ikkje på ein busstopp ein gong, men elles. Gjennom heile året, spesielt desember då alle vi frie fuglar ønskar oss ein strømførande streng der det sit nokon frå før.

Det neste blir vel at Sissel Uti Fjorden Som Skriv Dikt spør om eg likte kalenderen ho ga meg for tre veker sida. Eg la han på hattehylla, har gått i sirkel rundt han, som om eg var redd for at han skulle slita seg og renne på meg. At det skulle vere eit bodskap der, noko ho ville meg.

Ho ber ikkje om mykje. Berre om å bli sett. No har ho prøvd gåve og julekort. Kva blir det neste?

Eg treng meg eit kakk i bakhovudet. At eg ikkje ser Sissel Uti Fjorden Som Skriv Dikt, handlar ikkje om ho som skriv flotte setningar, som har ein turnstong mellom linjene på Norgesblokka og løkkeskrift med både pil, boge og røynsle.

Nei, eg er berre redd for å bli stilt krav til. Så eg opnar skuffa med ting etter bestemor mi, finn eit kort med ei gullfarga julekule. Det står Jol 1978 på, men skitt au. Eg snur kortet og les det fem orda og lurar på om portotaksten er endra radkalt sidan den gong, slik ho er, slik eg burde vere.

Ho vinn igjen

December 19, 2010 § Leave a comment

Når eg lagar mat, er det altid mange bollar og mykje reiskap i bruk.

Ikkje for mi skuld, seier mor mi.

Eg legg ned reiskapen og seier, “javel?”

Ho veit eg tek han opp att.

Kaffi, då, spør eg.

Du treng ikkje lage for mi skuld, seier mor.

Da let vi det vere, seier eg og let det vere. Eg ser ho har lyst på kaffi. Det er kaffi ho brukar til å seie at , nei, no skulle det vore godt med ein sigarett.

Kan du ikkje gjere det enklare? spør ho.

Jo, eg kan bake alt ferdig legge i frysaren. Eg kan legge alt på glas i august, seier eg, prøvar å vere sarakastisk.

Det er jo som livet det, seier ho.

(Det der var jo ein @Heimflyttar-kommentar, tenker eg, kan kan ikkje seie noko. Ho vinn. Eg lagar kaffi.)

 

 

Ting har gått til pisis

December 16, 2010 § 3 Comments

Du veit du er i livets augustmånad når du byrjar setningar med: “Da eg og naboen min, Egon, var unge..”

Da eg og naboen min, Egon, var unge, sa vi at ting hadde gått til pisis om noko hadde gått skikkeleg skeis. Eg visste ikkje kva eller kvar pisis var, veit det ikkje enno, men det er grunn til å tru at det gror peppar eller verre ting der.

I ungdommen tenket eg det var ein vestlandsversjon av engelske pieces, at ting hadde gått i stykker. Blei heilt sikker da eg høyrte Patsy Cline sin “Things have gone to pieces”. Ho blei dermed æresborgar i fjordbygda, saman med brødrene Fogerty og Doug Sahm.

Da eg høyrte Egon nemne pisis igjen, det var snakk om ei snøskuffe han knakk skaftet på i fjor, kom eg på at eg kan spørre her inne. (Sjøv om Egon har segla i utenriksfart, t.d. Skottland, er det ikkje sikkert han har vore i pisis).

 Har du høyrt nemninga pisis? Brukt ho? Forstått ho? Kan du greie ut?

Framandland

December 15, 2010 § 1 Comment

Denne gongen har eg ikkje funne noko på loftet eller i naustet, dissekert det skeive gutterommet ned til den uslaste kjensla eller samtalt med Egon og Audhild eller Sissel Uti Fjorden. Ei heller funne noko i kyrkjebøkene eller anna materiale som fortel om konflikter og store liv levd i det små. Ein blir fort det ein skriv og ein skriv fort det ein vil vere.

Eg vil bere seie litt om å bu. Eg har denne plassen og eg har nokre kvaratmeter i ein by der kvadratmetra verkeleg betyr noko. Her ute kan folk ha ei kjellarleilegheit fulle av hjortegevir eller anna skrot. Ingen kjem hit for å bu. Leigemarknaden er så godt som dau, så det er  dei som blei og oss som stadig snublar i røtene herfrå. Om ikkje for andre, så i alle fall for meg sjølv; eg prøvar å bu her ei stund til.

Både her og i nokre nabogrender, er vi omgitt av hav. Både ope hav og små fjordarmar som begge kan få tanken til å springe. Då eg var gut, tenkte eg: “Kva om…”.

No tenkjer eg ikkje “Kva om…” for eg veit.

Eg veit at redningstenesta før eller sidan blir kobla inn, eg veit at det blir sjø og frost der ute, ikkje sjørøvarøyer med kvite strenger og banantre, at draumar ikkje er geografisk betinga.

Folk flest her ute bur i boligfelt frå åra 1960-1990. Desse felta ligg ikkje ved sjøen. Nei, dei ble lagde i ly, det vil seie opp mot fjellfoten, inn på markene, vekk frå havet. Og det var dette praktiske som styrte dei – og for alle framtidige generasjonar – korleis dei kom til å tenkje. Tilgangen på veg, straum, kloakk og slike ting bestemte busetnadane her ute. Ved havet bles det. Der hadde folk mista sine, ein onkel, ein far. Ikkje noko plass å vere.

Folka her ute blei som folk i andre boligfelt. Likevel er det to ting som går igjen når folk spør, og det får meg til å undre på om det er eg eller dei som er framande på denne staden.

“Er det ikkje isande kaldt og mykje blåst der nede ved sjøen?”

“Vil du ikkje ha eit meir praktisk hus?”

Nei, tre ting. Det siste spørsmålet er “Kor lenge blir du”.

Skulle ønske eg kunne svare “lenge” på det siste spørsmålet – og tru på det sjølv.

Where Am I?

You are currently viewing the archives for December, 2010 at Heimflyttar's Blog.