Referat frå frukostmøte i Tenketanken Fjorden, ein fri versjon

February 24, 2015 § 1 Comment

Lyset i bedehuset er gult i den småskodda morgonen. Om du står utanfor og ser inn, kan du tru det skal skje noko stort før klokka sju. To kvinner, kona til varaordføraren og systera hennar, går rundt med fat og bestilkk. Borte ved eine vindauget står vararordføraren og ser mørkt stoisk ut, slik ein Skapar let augene gli over verket sitt.

Fiskeoppdrettaren parkerar over to plassar, nærmast vegen, som om han har tenkt å stikka, som om han har nokon i helane. Oppdrettaren ser trøytt ut, seier svigerinna til varaordføraren, må vere ho nye austfrå som held han vaken, han gir seg ikkje. nei, svarar systera, han er ein retteleg fettoter.

Nederlendaren som driv vaskehallen nede på Sletta kjem på sykkel og røykjer ein bams på trappa før han går inn. Frå andre sida av brua har fire karar samordna seg og delt skyss over brua. Slik irriterar varaordføraren. Han veit at ein bil gjennom bommen i staden for fire, to passeringar i staden for åtte om du tek med returen, er reint tap. Om fleire køyrer gjennom bommen, kan brua blir fortare betalt ned og ungdommen kan kanskje koma tilbake? Nokon vil kanskje etablera noko her ute når brua blir gratis? Dette er kjernen i alt varaordføraren skal seie i dag, slik det har vore dei siste nitten åra, om han tenkjer seg om, men det gjer han ikkje alltid. Varaordføraren har sett seg blind på fråflyttingssaka, han er som besett, det er som om nokon set straum på han når omgrep som netto fråflytting, bulyst og eit Norge i miniatyr blir nemnt.

Kvinnene kjem. Ei av dei driv med heimebesløk og sel vispar, dukar og plastikkbollar. Ho kallar seg ei småbedrift så ofte ho kan. Elles har vi kvinneleg formann ved filetfabrikken. Fabrikken blei nedlagt i 2008, men ho er stadig i beredskap og snakkar om bedrifta i presens. Dottera til varaordføraren har tatt eit friår frå skulen for å bli bloggar. Alle veit kva far hennar meiner om det, men ho høyrer heime på frukostmøte i Tenketanken Fjorden fordi ho representerar det nye, dei unge gründerane som går eigne vegar, på tvers av tradisjonen. Ho sa på forrige møte at vi bur lokalt og handlar globalt, og ein av dei oppmøtte vlle vita om ho ikkje lenger var kunde ved nær-Kiwien, men fekk ei skulder i sida og trakk spørsmålet.

Brødet i korgene er like grovt som praten før møtet kjem i gang. Varaordføraren innleier med ei moralsk andakt, om å stå opp om morgonen, om å yta før ein kan nyta og han forklarer korleis det stort sett berre er katolske land kring Middelhavet der vaksne folk legg seg ned og søv midt på dagen som blir råka av finanskriser. Alt dette er kjend stoff.

Dagens tema er plasseringa av ei djupvannskai. Kommunen treng større kai. Ingen veit heilt kvifor, men no er det snakk om noko langt viktigare enn bruksområde og behov, nemleg lokalisering. Oppdrettaren vil ha djupvannskaia på denne sida av fjorden, kkje inne i sentralte strok kor dei har mykje frå før. Alle vil det, så det blir bestemt å laga ei aksjonsgruppe. Gruppa skal bruka demokratiske våpen, men vi har ein del faklar igjen frå i haust, så eit kraftfullt fakkeltog blir ikkje utelukka, men vi må skunde oss før vårlyset kjem og ligg lint gjennom kveldane, vi må skunde oss.

Under posten “eventuelt” har ho med visittkortet home sales manager ei sak å ta opp. Ho har lese i riksmedia om rausheit, at det finnes ei som held foredrag og som får folk til å reise seg opp og gje seg sjølv ein klem og ho vil ha dette kurset og foredraget til tenketanken Fjorden. Føl deg fri, berre reis deg opp og gje deg sjølv ein klem, seier varaordføraen, utan å sjå opp. Nei, seier home sales manager, vi treng påfyll og kompetanse, ja ein retteleg dialog. Nokon må retteleie oss, gje oss impulsar, så ho får i oppgåve å greie ut om saka. Så startar folk å bli trengte og renn ut på do i eininga og varaordføraren set strek der. Han skriv referat frå møtet og som han lovar sende ut på epost. Referatet kjem ikkje til å ligna dette.

Advertisements

Berre for å ha sagt det

May 7, 2014 § Leave a comment

 

Eg vil nærma meg kjærleiken slik:

 

Diktaren må lesa linjene sine høgt

for framande

for å eige måten har ser lyset lausne 

korleis hestane sine hover bryt stivt gras, november

og så bli kjend med seg sjølv

 

 

Å bli sakte opphissa og ikkje kunne gløyme

March 17, 2014 § 1 Comment

Ser først på heilskapen i kroppen fram for meg. Ei bue her, nokre muke kantar der. Så siktar augene seg inn mot kjerna, mot midten.

Rommet er halvmørkt. Elden frå peisen dansar over det kvite.

Eg prøvar tyda det som ikkje blir sagt.

Eg er her med eit nytt kjennskap, men det er det same som forrige gong, same struktur, same spenninga når eg stryk hendene over.

Likevel: det er nytt kvar gong.

Vi prøvar opne oss mot kvarandre, vere mottakelege.

Blikket mitt glir nedover, det nuppar.

Eg såg ei lita skjelving, ein liten sjenanse slik dei første fuglane kvar vår prøvar å lande lettare enn sist.

Eg har gjeve meg over no. Ingen veg heim. Dette er óg heim.

Eg vil gå inn med heile meg.

Ikkje bli ferdig. Bli ferdig. Ikkje bli ferdig.

Eg vil kjenne alt. Dette kring meg.

Vi må sluka kvarandre, augene først, så nær som det går, kome under huda.

Alt dette omsluttar meg, pusten er ujamn, går tyngre.

Ein gong ibland er alt perfekt, ei perfekt innsansa oppleving.

 

Eg lukkar diktboka.

 

Tom Waits til nynorsk i løpet av ei halv flaske raudvin

August 10, 2013 § 1 Comment

 

 

Take it with me

(frå langspelplata Mule Variations)

 

 

 

 

Linja er stum

Ingen veit kvar vi er

Det er ei stund sidan eg

drakk for å sjå

Fjorden er blå

Dine auge óg

Eg tek det vel med meg  / når eg dreg

 

 

Gamal tid dro forbi

Til ein gong da vi

Bodde inni fjorden

Gode ting blir her

når dei døyr

Eg tek det vel med meg / når eg dreg

 

 

Fløyta frå ferja

bles rundt neste nes

Kor du er no

Kor du enn sto

Og vinka til meg da sola gjekk ned

Du kom ombord, over

fjord – til fred

 

 

Når eg på kne

ved vegar i le

er eg både på straum og stum

Har sett gjennom alt

før det falt

Men eg tek det vel med meg / når eg dreg

 

 

Leik full av liv

mot slutten på dag

Framande syng ved meg og mi

Må vere meir sett

Enn kjøtt og skjelett

Og alt det du elska

er berre ditt

 

 

I eit land finns ein by

Og i byen er ly

Og i huset er ei kvinne

Og  kvinna har eit hjarte for meg

Men eg tek det vel med meg / når eg dreg

Men eg tek det vel med meg / når eg dreg

Ho lignar deg i eit heilt spesielt lys

June 17, 2013 § 1 Comment

Om ho lignar på deg? Nei, det vil eg ikkje seie. Vel, kanskje, nokre gonger. Kanskje i eit heilt spesielt lys.

Når?

Når ho tiltar hovudet og sola er gått ned bak fjellet og det berre er sjøen som skin i andletet hennar. Når ho dreg jakken tettare rundt skuldrene, opp mot halsen og tiltar hovudet over til ei side og ser ut over vatnet. Da må eg innrømma at ho liknar på deg.

Om ho er ein kopi?

Nei, det vil eg ikkje seie. Hvis ho var ein kopi som deg, dreg jo ho og.

Skulle ikkje ha sagt? Kva meiner du?

(…)

Men du spurde jo?

Nei, eg brukar ikkje lyga. Du må heller la vere å spørra om slike ting du veit du ikkje vil høyra.

Meir enn deg? Veit du, eg kan ikkje gradera folk slik. Eller kva eg kjenner.

Du og eg møttes da vi var på eit anna stadie i livet.

Nei, eg svarar ikkje. Er du blitt sjalu?

Nei, sjølvsagt. Du var faktisk ikkje det.

Nei,nei, eg forstår.

Men er det noko meir? Du skjønar eg har fyrt opp grillen og..

Neida, det går vel bra? Eg har litt tid den dagen om eg tek ei ferje seinare.

Jo da.

Føler vel eg må fortelje henne det. Ho veit jo om deg, og det blir jo berre kaffikopp, ikkje sant?

Nei, eg sa ikkje at du var sjalu. Berre spurde. Erta deg litt.

 (Eg MÅ slutta å dikta slike ting. Kan ikkje vere sunt i lengda)

Kjelke i vegen

January 21, 2013 § 2 Comments

Dette lærte vi da vi tok førarkortet. Ser du ein kjelke i eller ved vegen, er det alltid ungar i nærleiken. I dag fann eg en gul og svart kjelke av merket Stiga på gangvegen, mellom bilen min og butikksenteret. Stikkvegane renn inn på og over gangvegen, men det var ikkje ungar å sjå.

Eit stykke framfor meg såg eg to toppluer bevega seg. Eg tenkte: no har dei krangla og sett igjen kjelken. Eg fekk tak i snora på kjelken, dro hetta godt rundt andletet og gjekk hurtig bortover gangvegen. Plutseleg satt kjelken fast i noko.

Hei, sa ho.

Ho satt på kjelken i gråbrun kåpe.

Er det mogleg å få skyss?

Eg har knapt sett henne utanfor biblioteket og aldri sett henne med kinnroser og håret hengande så elegant utanfor lua. 

No skremde du meg. Det var som å få napp, sa eg. Stortorsk. 

Eg har sagt dummare ting til kvinner før. 

Du er vel van med å få napp? spurte ho med eit ertande smil. I fin litteratur kan ein kanskje finne andre og betre omgrep, men det var akkurat det ho hadde rundt munnen: eit ertande smil. 

Berre på sjøen, sa eg. 

No har du fått napp på land, sa ho.

Ja, sa eg.

Din kjelke? sa ho

Nei, trur det er nokre gutar framme i vegen der, sa eg. Luene var ikkje å sjå lenger. 

Så fin kjelke hadde ikkje vi da vi var små, sa eg.

Ja, skal du ta meg med på tur? spurte ho.

På tur?

Ja, nedanfor vegen der? Bra bakke. Og denne klarar to vaksne. 

Kanskje det, mumla eg.

Ho hadde allereie reist seg og gripe rattet. Eg slapp snora. 

På andre sida av vegen, sette vi kjelken i god vinkel.

Du framme, sa eg.

Da må du halde skikkeleg fast, sa ho.

Eg la armane rundt livet hennar, men det var med same skepsis som eg let hendene nærma seg ei kokeplate. 

Klar, sa eg.

Snøen var laus, men etter nokre meter fekk vi opp fart og suste mot to-tre seljer som sto ovanfor nausta.

No veltar vi av, sa ho. Eg hadde ikkje noko val. Ho dro oss av. Vi smilte mot kvarandre i snøen. Eg sjekka at husnøklane enno var i lomma.

Jøje meg, sa eg, du fekk meg til å ake.

De var du som fekk meg til å ake, sa ho, har ikkje gjort det på lenge. 

Oppe ved vegen visste eg ikkje kva eg skulle seie. Ikkje ho heller. Visse folk som ikkje finn ord, pratar som fossar. Andre blir heilt stille. Vi var stille begge to. Såpass hadde vi til felles. 

Eg sit her og lurer på kva meir eg burde eller kunne ha sagt, anna enn “men ha det, da”

 

 

 

Færingen min har 50 ord for sakn, men sa ikkje noko på det.

November 30, 2012 § 2 Comments

Vi har snakka om det, han og eg. Om dei evige bårene, kor lenge ein kan ta dei. Om at den oransje blåsa han vaks opp med har mista fargene og noko av piffen, om at eg ror han som han skulle vere gamal.

Femtenfotingen min har ikkje språk, men alt å seie. Han kom frå Brubæk-brørne i Torvika i 1961. Eg dreg ikkje heile biografien, men om du hadde ein bestefar som ga far din ein ring som du fekk til slutt – skjønar?

Kvart år seg færingen at eg sig meir saman av sakn.

Ho var flott, seier han. Ja, seier eg.

De to brukte ro meg til holmen, seier han. Ja, seier eg.

Og no er ho borte, som anna kjølvatn, seier han. Ja, seier eg.

Er det ikkje fleire der slike som ho kom frå? spør færingen.

Eg dreg på det.

Han spør ikkje meir, forstår.

I heile min barndom rodde eg han. Knivane dreiv i botnen. Sette kassettspelarar på tofta. Steve Forbert “Streets of this town” med dårleg batteri.

Så var eg borte i tre tiår. Utdanning, kvinnner. Du veit.  Han låg i naustet. Færingen min har 50 ord for sakn, men sa ikkje noko på det.

Skulle du ikkje finne deg ei som vil rundt holmen? (Det er som om han vil seie det framfor sine eigne behov: botnsmøring til våren og nye, kvite riper.)

Jo, seier eg.

Vi har mange år på oss, seier eg.

Nei, seier han.

Tenkjer du på åra i naustet, på at eg var borte i 27 år? spør eg.

Så direkte har vi aldri vore før.

Han vil vende med vinden, ikkje seie noko. Det er til å forstå. Kven vil ikkje det?